De Gouden Driehoek: gelijkwaardige en multidisciplinaire samenwerking
In dit artikel lees je meer over de Gouden Driehoek: dé manier van samenwerken binnen Kennis Over Zien die onmisbaar is voor fysieke en digitale toegankelijkheid.
Het artikel is bedoeld voor professionals die werken aan de inrichting van publieke ruimten en digitale omgevingen. Je leest wie betrokken zijn in de Gouden Driehoek en hoe deze samenwerking bijdraagt aan inclusieve ontwerpen voor mensen met een visuele beperking.
Wat is de Gouden Driehoek?
De Gouden Driehoek is een manier van samenwerken op het gebied van fysieke en digitale toegankelijkheid. Door deze samenwerking kunnen mensen met een visuele beperking volwaardig meedoen in de maatschappij.
De Gouden Driehoek bestaat uit drie verschillende disciplines:
- Ervaringsdeskundigen
- Inhoudsdeskundigen
- Opdrachtgever
Deze drie partijen werken gelijkwaardig samen aan toegankelijke oplossingen. Frouck de Boer, senior adviseur Toegankelijkheid, onderstreept het belang van deze samenwerking: "Maak gebruik van ervaringsdeskundigen en inhoudsdeskundigen om te voorkomen dat ontwerpen voor openbare ruimten achteraf aangepast moeten worden."
De drie rollen binnen de Gouden Driehoek
Ervaringsdeskundigen
Ervaringsdeskundigen zijn mensen met een visuele en/of auditieve beperking. Zij ervaren zelf waar ze in hun omgeving tegenaan lopen. Ervaringsdeskundigen delen hun ervaringen en benoemen knelpunten en valkuilen uit de praktijk. Zo vertegenwoordigen zij de belangen van de doelgroep.
Inhoudsdeskundigen
Inhoudsdeskundigen zijn adviseurs met kennis van fysieke en digitale toegankelijkheid. Zij weten bijvoorbeeld hoe je een omgeving toegankelijker maakt voor mensen met een visuele beperking. Ook hebben inhoudsdeskundigen kennis van wet- en regelgeving. Ze vertalen de ervaringen van ervaringsdeskundigen naar passende oplossingen binnen de bredere context.
Opdrachtgever
De opdrachtgever heeft een vraag of wens en brengt plannen tot uitvoering. Dit kan bijvoorbeeld gaan om het ontwerpen van een toegankelijk stationsgebied door een gemeente.
Waarom deze samenwerking werkt
Samenwerken volgens de Gouden Driehoek werkt, omdat de partijen alle drie een gelijkwaardige en belangrijke inbreng hebben:
- Ervaringsdeskundigen signaleren problemen vanuit hun eigen ervaring
- Inhoudsdeskundigen adviseren over mogelijke oplossingen
- De opdrachtgever heeft een vraagstuk en wil een plan uitvoeren
Door deze combinatie ontstaat bewustwording en worden oplossingen ontwikkeld die beter aansluiten bij de praktijk. De combinatie van ervaringsdeskundigheid en inhoudelijke kennis is hierbij essentieel.
Voorbeeld uit de praktijk
De Gouden Driehoek is onder meer toegepast bij een ontwerpproject op Schiphol. Een ervaringsdeskundige en een inhoudsdeskundige werkten samen aan het beter vindbaar maken van een assistentiepaal op Schiphol Plaza voor slechtziende en blinde mensen.
De ervaringsdeskundige gaf feedback over de logica en toegankelijkheid van de geleidelijnen. Daarbij werd gewezen op het belang van eenvoud en voorspelbaarheid in een complexe omgeving. Te veel lijnen zorgen voor verwarring. Een wirwar aan lijnen kan ervoor zorgen dat mensen met een visuele beperking de weg kwijtraken.
Begin op tijd met toegankelijk ontwerpen
De Gouden Driehoek moet vanaf het begin van het ontwerpproces worden toegepast. Door ervaringsdeskundigen en inhoudsdeskundigen vroeg te betrekken, voorkom je dat ontwerpen achteraf aangepast moeten worden.
Het doel is niet om de taak van de ontwerper over te nemen, maar om de ontwerper te voeden met kennis en ervaring. Als een omgeving goed is ontworpen, is extra ondersteuning soms niet nodig. Mensen met een visuele beperking hebben baat bij houvast door materialisatie en functionele contrasten.
Wat niet werkt
Toegankelijkheid mag geen afvinklijstje zijn. ‘One size fits all’ werkt niet bij het toegankelijker maken van de openbare ruimte en de maatschappij. Door samen te werken volgens de Gouden Driehoek worden oplossingen ontwikkeld die beter aansluiten bij de diversiteit binnen de doelgroep.
Gewenste toekomstige situatie
Inclusie en toegankelijkheid gaan nu vaak over het oplossen van problemen die al zijn ontstaan. Inhoudsdeskundigen en ervaringsdeskundigen worden nog regelmatig te laat betrokken bij ontwerpprocessen. Er is meer bewustwording nodig, zodat zij vanaf het begin aan tafel zitten en hun expertise kunnen delen tijdens het ontwerpen.
Vragen?
Stel je vragen aan het Loket Toegankelijkheid
Het Loket Toegankelijkheid bestaat uit verschillende toegankelijkheidsadviseurs van partners binnen Kennis Over Zien. Zij bieden samen één duidelijk antwoord op vragen over toegankelijkheid. Afhankelijk van je vraag starten ze bijvoorbeeld een adviestraject of ze brengen je in contact met ervaringsdeskundigen. Neem vrijblijvend contact op via toegankelijkheid@kennisoverzien.nl.
De afbeelding van de Gouden Driehoek is ook beschikbaar in braille, zodat mensen met een visuele beperking de afbeelding kunnen lezen.