Oog op Kennis 2026: terugblik op een geslaagde editie
Op 8 september 2026 vond de derde editie van kennisevent Oog op Kennis plaats in het NBC Congrescentrum in Nieuwegein. Mensen met een visuele beperking en hun naasten kwamen er samen voor een dag vol persoonlijke verhalen, nieuwe kennis, praktische inzichten en waardevolle ontmoetingen voor mensen met een visuele beperking en hun naasten. Van een prikkelend ochtendprogramma tot de druk bezochte kennismarkt, diverse workshops en afsluitende borrel: we kijken terug op een geslaagde editie!
Divers samenleven
Iedereen moet kunnen meedoen. We horen er allemaal bij. Maar wat betekent het écht als iedereen erbij hoort? En waar willen we precies bij horen? Tijdens het ochtendprogramma confronteerde schrijver, documentairemaker en spreker Haroon Ali ons met onze vaak beperkte blik op inclusie. Tolk Nederlandse Gebarentaal Irma Sluis liet vervolgens zien hoe belangrijk het is om in onverwachte situaties verder te kijken dan het gemiddelde en de mensen om wie het gaat zelf aan het woord te laten.
Haroon Ali over de beperkte blik op inclusie
Haroon groeide op in een Pakistaans-Nederlands, islamitisch gezin en ontdekte dat hij queer was. Waar hoor je dan bij? Bij de multiculturele gemeenschap, bij de Nederlandse samenleving, bij de queergemeenschap of bij al die groepen tegelijk?
Wanneer iemand daarnaast een beperking heeft, wordt die vraag nog ingewikkelder. Dat blijkt uit de documentaire 'Het M-woord', waarin Haroon mensen met een multiculturele achtergrond en een beperking aan het woord laat. Zo vertelt Driss, die Marokkaans en queer is en het syndroom van Usher heeft, over de ontoegankelijkheid van veel uitgaansgelegenheden. Ook de plekken waar de queergemeenschap samenkomt, zijn lang niet altijd toegankelijk voor mensen met een beperking. Inclusie blijkt in de praktijk nog niet zo vanzelfsprekend.
Irma Sluis over ‘niets over ons zonder ons’
Dat niet iedereen vanzelfsprekend kan meedoen, merkte Irma Sluis tijdens de coronacrisis. Zij werd gevraagd om de persconferenties te tolken in Nederlandse Gebarentaal, nadat de dove Machiel eerder vurig had gepleit voor de inzet van een gebarentolk bij de NOS-journaals.
Irma ontdekte al snel dat er voor sommige coronawoorden nog geen gebaar bestond. Daarom overlegde zij met dove mensen over passende gebaren, bijvoorbeeld voor het woord ‘hamsteren’. Haar verhaal onderstreepte het belang van ervaringsdeskundigheid bij communicatie in noodsituaties.
Ook blinde en slechtziende mensen werden tijdens de pandemie niet altijd voldoende meegenomen. Looproutes en afstandsaanduidingen waren voor hen vaak niet bruikbaar. Inmiddels heeft de overheid samen met mensen met een beperking een handreiking opgesteld die helpt om tijdens toekomstige noodsituaties rekening te houden met verschillende doelgroepen.
Uitsluiting mag niet gewoon worden
De verhalen van Haroon en Irma riepen veel herkenning en reacties op. Onder leiding van dagvoorzitter Chris Lukkassen ontstond een levendige paneldiscussie, waarin bezoekers hun persoonlijke ervaringen deelden.
Een bezoeker verwoordde het treffend: “Uitsluiting went. Het wordt bijna normaal dat er geen rekening met je wordt gehouden. Maar zo zou het niet moeten zijn.” De instemmende reacties uit de zaal maakten duidelijk hoezeer dit onderwerp leeft.
Oog op Kennis inspireert tot een column
Haroon Ali was zo geïnspireerd door het publiek en de toegankelijkheid van Oog op Kennis dat hij besloot zijn wekelijkse column in het Noordhollands Dagblad aan het evenement te wijden. Op donderdag 17 september verscheen zijn bijdrage.
Download een pdf-versie van de column hieronder of bekijk het origineel in het Noordhollands Dagblad.
Toegankelijkheid in de praktijk
Inclusie was niet alleen een belangrijk gespreksonderwerp; ook bij de organisatie van Oog op Kennis was er volop aandacht voor toegankelijkheid. Vooraf konden bezoekers gebruikmaken van een routebeschrijving en audiotours over de reis naar het NBC en de ruimtes in het congrescentrum.
Op de dag zelf hielpen geleidelijnen, NaviLens-codes en een voelbare plattegrond bezoekers hun weg te vinden. Dankzij een schrijftolk, live ondertiteling en ringleiding was het ochtendprogramma op verschillende manieren te volgen. Wie rust of ondersteuning nodig had, kon terecht in de prikkelarme ruimte of bij een van de medewerkers en vrijwilligers.
In gesprek op de kennismarkt
Na het ochtendprogramma opende de kennismarkt. Bezoekers konden er kennismaken met innovatieve projecten, onderzoeken en praktische toepassingen naar keuze. Ze konden langs de verschillende stands en rechtstreeks in gesprek met onderzoekers, professionals en ervaringsdeskundigen en ontdekken hoe kennis wordt vertaald naar de dagelijkse praktijk.
De onderwerpen liepen uiteen van OVpay, zelfstandig reizen en toegankelijkheid tot braille, psychisch welzijn, verliesverwerking en maatschappelijke participatie. Tijdens de lunch was er volop gelegenheid om vragen te stellen, ervaringen uit te wisselen en nieuwe contacten te leggen.
“Tijdens de kennismarkt was veel contactgelegenheid met experts en andere bezoekers, erg waardevol!"
Kennis ervaren tijdens de workshops
In de middag volgden twee workshoprondes. Het brede programma liet zien hoeveel verschillende onderwerpen een rol spelen in het leven met een visuele beperking. Bezoekers gingen onder meer aan de slag met braille, licht, mindfulness, mobiliteit en navigatie. Ook was er aandacht voor vermoeidheid, digitale toegankelijkheid, zelfstandig thuis wonen, ouderschap met een visuele beperking, trauma en veerkracht en toegankelijkheid in de openbare ruimte.
Veel workshops waren praktisch en interactief. Bezoekers kregen niet alleen informatie van deskundigen, maar konden ook hun eigen vragen en ervaringen inbrengen. Zo kwamen wetenschappelijke kennis, professionele expertise en ervaringskennis samen.
“Ik wilde het gat tussen mij als ervaringsdeskundige en de kennis van de expertisebureaus verkleinen. Dat is gelukt.”
Samen de dag afsluiten
Na de laatste workshopronde werd Oog op Kennis afgesloten met een borrel. Bezoekers, sprekers, workshopleiders en standhouders konden napraten over wat zij hadden gehoord en ervaren. Daarmee eindigde de dag zoals hij was begonnen: met ontmoeting, nieuwsgierigheid en verbinding.
Op naar Oog op Kennis 2027
We kijken terug op een waardevolle editie en bedanken iedereen die erbij was of eraan heeft bijgedragen. Onze ambitie is om van Oog op Kennis een jaarlijks terugkerend kennisevenement te maken, waar mensen met een visuele beperking en hun naasten kennis kunnen opdoen, ervaringen kunnen delen en elkaar kunnen ontmoeten.
Foto's: Sheng J, www.shenghxi.nl