ZonMw bezoekt Kennis Over Zien: samen bouwen aan kennis met impact

Na een welkom door Julianne Meijers (Bartiméus) werd terug- en vooruitgekeken naar de ontwikkeling van Kennis Over Zien. Annelies Versteegden (Visio) nam het stokje over en sprak haar trots uit over het onlangs ingediende Meerjarig Deelsectorplan 2027-2030 (MJDP).

Kennis Over Zien heeft de afgelopen jaren een stevige basis opgebouwd. Binnen het samenwerkingsverband werken organisaties steeds intensiever samen aan kennis ter ondersteuning van twee maatschappelijke opgaven: toekomstbestendige zorg en ondersteuning én een inclusieve en toegankelijke samenleving. Daarbij staat de kenniscirkel centraal: van kennisontwikkeling tot toepassing in de praktijk.

Vanuit vijf deelprogramma's wordt er gewerkt aan deze opgaven. Er zijn tientallen projecten uitgevoerd, 26 expertisegroepen actief en kennisproducten ontwikkeld zoals e-learnings, artikelen en bijeenkomsten. Ervaringsdeskundigheid is daarbij niet alleen een eigen deelprogramma, maar loopt als rode draad door het hele programma.

Voor de komende periode (2027-2030) ligt de nadruk op het vergroten van de maatschappelijke impact. Kennis moet sneller op de juiste plek terechtkomen, implementatie moet eerder worden meegenomen en de verbinding tussen kennisontwikkeling en toepassing in de praktijk wordt verder versterkt.

Een mooi voorbeeld van gelijkwaardige samenwerking werd gedeeld in een interview met ervaringsdeskundige Ritsert en Danielle Straub over het project ‘Eenzaamheid in Zicht’.

Vanaf de subsidiefase werden ervaringsdeskundigen betrokken bij het onderzoek. Zij dachten mee over de onderzoeksvragen, de selectie van deelnemers, de toegankelijkheid van materialen en de interpretatie van resultaten.

Ritsert vertelde hoe belangrijk het voor hem is dat ervaringsdeskundigen niet alleen hun eigen ervaringen inbrengen, maar ook de stem van een bredere doelgroep vertegenwoordigen. Hij voelde zich binnen het project echt gehoord en ervoer weinig afstand tussen onderzoekers en ervaringsdeskundigen.

Zijn boodschap was duidelijk: elk project vormt een bouwsteen voor een groter geheel. Uiteindelijk gaat het erom dat de opgedane kennis daadwerkelijk verschil maakt voor mensen in de praktijk.

Tijdens het verhaal van Ritsert en Daniëlle hadden de luisteraars een oogmasker op. Deze ervaring leidde tot waardevolle inzichten. Verschillende aanwezigen gaven aan hoe sterk zij afhankelijk werden van hun gehoor. Sommigen ervoeren onzekerheid over hun oriëntatie en balans, terwijl anderen het gevoel kregen geïsoleerd te raken doordat zij niet konden zien wat er om hen heen gebeurde.

Hanneke Boer (Visio) en ervaringsdeskundige Evert vertelden over hun trainingen rond fysieke toegankelijkheid. Evert nam de aanwezigen mee in zijn ervaringen tijdens een wandeling in de openbare ruimte. Zijn verhaal maakte duidelijk hoe kleine obstakels of onduidelijke markeringen grote gevolgen kunnen hebben voor veiligheid en zelfstandigheid.

Volgens Hanneke en Evert zit de kracht van hun aanpak in de "gouden driehoek": de combinatie van ervaringsdeskundigheid, professionele expertise en theoretische kennis.

Gerie Tempelman gaf een inkijkje in de ontwikkeling van kennisoverzien.nl. Sinds de lancering in 2023 groeit het gebruik van de website voortdurend. Ook de betrokkenheid van bezoekers neemt toe: mensen blijven langer op de site en ondernemen vaker actie.

Toegankelijkheid speelde vanaf het begin een belangrijke rol bij de ontwikkeling van het platform. Niet alleen bezoekers profiteren daarvan, ook redacteuren en beheerders kunnen toegankelijk werken binnen het systeem.

Via de website worden kennisartikelen, interventies, richtlijnen en e-learnings gedeeld. Inmiddels zijn er 17 e-learnings beschikbaar, die samen meer dan 2.200 keer zijn gevolgd. De e-learning over niet-aangeboren hersenletsel blijkt bijzonder populair en laat zien dat er veel behoefte is aan laagdrempelige deskundigheidsbevordering.

Daarnaast verkent Kennis Over Zien de inzet van AI. Een chatbot wordt getest om bezoekers sneller naar relevante kennis te leiden en beter inzicht te krijgen in informatiebehoeften.

Tijdens verschillende gesprekstafels gingen deelnemers met elkaar in gesprek over actuele vraagstukken. Onder meer het bereik van Oogcafés, het vervolg op e-learnings, de toegankelijkheid van evenementen zoals Oog op Kennis en de samenwerking met andere platforms kwamen aan bod. Steeds stond dezelfde vraag centraal: hoe zorgen we ervoor dat opgedane kennis zoveel mogelijk mensen bereikt én daadwerkelijk wordt toegepast?

In de afsluitende terugblik sprak de programmacommissie haar waardering uit voor de stappen die Kennis Over Zien de afgelopen jaren heeft gezet. De samenwerking binnen de sector is zichtbaar versterkt en het gebruik van kennisproducten groeit.

Ook de prominente rol van ervaringsdeskundigen maakte indruk. Daarnaast werden de aandacht voor innovatie, technologie en toegankelijkheid specifiek genoemd als sterke punten.

Een belangrijk aandachtspunt voor de toekomst bleef daarbij overeind: impact. Hoe zorgen we ervoor dat kennis niet alleen wordt ontwikkeld en gedeeld, maar ook daadwerkelijk het verschil maakt in het dagelijks leven van mensen met een visuele beperking?

De stuurgroep keek positief terug op de dag. Vooral de ontmoetingen, gesprekken en de zichtbare rol van ervaringsdeskundigen maakten de SiteVisit tot een waardevolle en inspirerende bijeenkomst.