Ondersteuningsbehoeften bij ouderen met een visuele beperking: profiel Lenie van der Aa
Dit artikel is één van de vijf profielen van ouderen met een visuele beperking die ondersteuning nodig hebben na cruciale momenten. Het artikel 'Ondersteuningsbehoeften bij ouderen met een visuele beperking' vormt hier de basis van. Benieuwd naar de andere profielen? Bekijk de andere profielen onderaan dit artikel.
Wie is Lenie van der Aa?
Lenie van der Aa is 91 jaar oud en woont sinds enkele jaren in een woonzorgcentrum in Arnhem. Haar kamer is klein maar gezellig. Haar zoon, dochter en drie kleinkinderen wonen in de Randstad, dus ze kunnen niet zo vaak langskomen. Wel bellen ze regelmatig. Lenie is weduwe, haar man overleed ruim twintig jaar geleden. Sindsdien heeft ze haar zelfstandigheid gekoesterd, tot haar gezondheid langzaam afnam. Lenie heeft ernstige artrose in haar handen en knieën en haar hartproblemen maken dat ze snel moe is.
Ook kreeg ze te maken met maculadegeneratie en staar, waardoor haar zicht steeds verder achteruitgaat. Helaas was de staar niet te opereren. Lezen kost veel inspanning en personen herkent ze vooral aan de stem. Ook is Lenie slechthorend en draagt gehoorapparaten. Het volgen van gesprekken blijft lastig, tenzij iemand dicht bij haar komt zitten en duidelijk spreekt. Toch blijft Lenie scherp en betrokken.
Ze ontvangt dagelijks ondersteuning bij de algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL) zoals wassen en aankleden en gebruikt haar warme maaltijd in het Grand Café van het verpleeghuis. Haar ontbijt en lunch krijgt ze in de huiskamer op de afdeling.
Soms voelt ze zich eenzaam en mist ze haar oude huis en haar hondje, dat helaas niet mee kon verhuizen naar het verpleeghuis. Ze bezoekt regelmatig activiteiten in het verpleeghuis. Zo schuifelt ze elke dinsdag en donderdag met haar rollator naar de kaartclub, waar ze nog steeds geniet van het spel. Op rustige middagen leest ze een stukje uit een grootletterboek.
Cruciaal moment
Van de ene op de andere dag treedt er een plotselinge visusdaling op in haar beste oog door een oogbloeding. Hierdoor wordt Lenie blind aan haar rechteroog en ze heeft een visus van 0,1 aan haar linkeroog. Lenie klaagt dat alles donker is. Ze kan niet meer zelfstandig naar de activiteiten en is bang om te vallen. Ook eet ze liever niet meer in de eetzaal, omdat ze zoveel knoeit tijdens het eten.
Zorg en ondersteuning
Het zorgpersoneel ervaart onzekerheid in het omgaan met de nieuwe situatie en besluit daarom een expertisecentrum voor mensen met een visuele beperking in te schakelen. Tijdens een Low Vision Onderzoek wordt eerst gekeken welk hulpmiddel geschikt is om het lezen te ondersteunen. Lenie is heel blij met het voorleesapparaat dat brieven voorleest. Het voorleesapparaat is zo ingesteld dat Lenie het goed kan verstaan met haar gehoorapparaten.
Er komt een ergotherapeut langs om advies te geven over de inrichting en verlichting van haar woonruimte. Ook observeert de ergotherapeut het lopen naar activiteiten, waarbij er aandacht is voor valpreventie en kijkt die mee met het eetmoment. De maatschappelijk werker voert enkele gesprekken met mevrouw om haar emotionele welzijn te ondersteunen. De activiteitentrainer denkt mee over aanpassingen bij de dagbesteding.
Om het zorgteam beter inzicht te geven in de situatie van Lenie volgen zij de e-learning Ouderen met een visuele beperking | Kennisoverzien en lezen zij het kennisartikel Hart- en vaatziekten | Kennisoverzien.
Huidige situatie
Na het ondersteuningstraject lukt het Lenie weer om zelfstandig naar de eetzaal en de activiteitenruimte te lopen. Daarbij maakt ze gebruik van herkenningspunten en zet ze haar tastzin in om de lift te bedienen. Dankzij praktische adviezen durft ze weer in de eetzaal te eten, waarbij ze merkbaar minder knoeit. Het zorgpersoneel en de activiteitenbegeleiders hebben hun aanpak en de activiteiten afgestemd op haar behoeften, waardoor mevrouw weer met plezier deelneemt. Op haar kamer gebruikt ze een voorleesapparaat en luistert ze regelmatig naar gesproken boeken.
“Ik ben blij dat ik weer zelf invulling kan geven aan mijn dag!”
Andere profielen
Benieuwd naar de andere profielen? Bekijk ze hieronder:
Mevrouw Yilmaz (78 jaar) zit in de derde levensfase en heeft glaucoom en COPD. Mevrouw woont zelfstandig en is plotseling blind geworden.
Jos de Vries (82 jaar) gaat van de derde naar de vierde levensfase. Hij heeft diabetische retinopathie en dementie. Jos woont zelfstandig, zijn partner verblijft in een revalidatiecentrum.
Meneer Aerts (95 jaar) zit in de vierde levensfase en heeft een hoornvliestransplantatie ondergaan. Hij is slechthorend en heeft depressieve klachten. Meneer woont in een woonzorgcentrum voor mensen met een visuele beperking. Zijn vrouw is overleden.
Meneer Manusama (80 jaar) zit in de vierde levensfase en heeft hemianopsie/NAH. Hij woont in een verpleeghuis en heeft een beroerte (Cerebro Vasculair Accident, CVA) gehad.